ASÍ - Miðstjórn hvetur til samstarfs um hraða uppbyggingu leiguhúsnæðis
Miðstjórn Alþýðusambands Íslands (ASÍ) samþykkti á fundi sínum 20. maí sl. ályktun þar sem nýkjörnar sveitarstjórnir eru hvattar til að taka höndum saman með verkalýðshreyfingunni um hraða uppbyggingu óhagnaðardrifins leiguhúsnæðis á næstu misserum.
Í ályktuninni segir að með því móti geti sveitarfélög stulað að hjöðnun verðbólgu og bættum lífskjörum fólks á eigumarkaði.
Fram kemur að nú um stundir búi tæpur helmingur leigjenda við íþyngjandi húsnæðiskostnað og lítið húsnæðisöryggi. Stór hópur geti þannig hvorki safnað sér fyrir útborgun á íbúð eða uppfyllt skilyrði til húsnæðislántöku.
Þá segir að frá árinu 2016 hafi tekist að reisa um fjögur þúsund íbúðir í almenna íbúðakerfinu fyrir ólíka hópa. Af þeim séu um 1.100 sem byggðar hafa verið fyrir tekjulágt fólk á vinnumarkaði.
Minnkandi hlutfall óhagnaðardrifinna íbúða
Vakin er athygli á að umfang óhagnaðardrifinna íbúða sé nú mun minna en um aldamótin þegar verkamannabústaðakerfið var til staðar. Verkamannabústaðir hafi þá verið um 10% af íbúðum í Reykjavík. Hlutfall Bjargs af íbúðafjölda sé nú um 1%.
Almenna íbúðakerfið hafi sannað sig sem raunhæfur kostur til að tryggja húsnæðisöryggi og viðráðanlegt leiguverð hjá tekjulágu fólki. Nú bíði um fjögur þúsund fjölskyldur sem eftir að komast inn í húsnæði hjá Bjargi íbúðafélagi.
Ályktun miðstjórnar má lesa í heild hér fyrir neðan
„Miðstjórn Alþýðusambands Íslands skorar á nýkjörnar sveitastjórnir að taka höndum saman með verkalýðshreyfingunni og vinna að hraðri uppbyggingu óhagnaðardrifins leiguhúsnæðis á næstu misserum. Þannig geta sveitarfélög stutt við hjöðnun verðbólgu, aukin umsvif í mannvirkjagerð og bætt lífskjör einstaklinga á leigumarkaði.
Blikur eru á lofti á húsnæðismarkaði. Fyrirséð er að umsvif muni dragast saman í umhverfi hárra vaxta og minni kaupgetu heimila. Tæpur helmingur leigjenda býr í dag við íþyngjandi húsnæðiskostnað og lítið húsnæðisöryggi. Stór hópur getur þannig hvorki safnað sér fyrir útborgun á íbúð eða uppfyllt skilyrði til húsnæðislántöku.
Frá árinu 2016 hefur tekist að reisa um 4 þúsund íbúðir í almenna íbúðakerfinu fyrir ólíka hópa. Af þeim eru um 1.100 sem byggðar hafa verið fyrir tekjulágt fólk á vinnumarkaði. Umfang óhagnaðardrifinna íbúða er langtum minni í dag en um aldarmótin þegar verkamannabústaðakerfið var til staðar. Verkamannabústaðir voru um 10% af íbúðum í Reykjavík borið saman við Bjarg sem er um 1% af íbúðafjölda.
Aðkoma sveitarfélaga að uppbyggingu er nauðsynleg þar sem sveitarfélög lána félögunum stofnframlög sem síðar eru greidd til baka. Í dag eru um fjögur þúsund fjölskyldur sem bíða eftir að komast inn í húsnæði hjá Bjargi íbúðafélagi.
Á þeim tíu árum frá því lög um almenna íbúðakerfið voru samþykkt, hefur það sannað sig sem raunhæfur kostur til að tryggja húsnæðisöryggi og viðráðanlegt leiguverð hjá tekjulágu fólki. Um leið hefur það aukið framboð á því húsnæði sem vöntun er á og stuðlar þannig jafnframt að stöðugleika á húsnæðismarkaði. Sveitarfélög leika lykilhlutverk í skipulagi og framboði lóða og geta þannig stutt við kröftuga uppbyggingu og stuðlað að bættum húsnæðismarkaði, stöðugu verðlagi og húsnæðisöryggi fyrir alla.“